Danimarka’da toplumun üst tabakası ile alt tabakası arasındaki fark büyüyor. OECD, artmakta olan zengin-fakir eşitsizliğine Danimarka hükümetinin dikkatini çekti.

Uzun yıllar toplum tabakaları arasındaki farkların çok küçük olduğu, toplumsal sınıfların daha eşit olduğu Danimarka toplumu artık geçmişte kaldı. Danimarka toplumu, ’eşitliğe’ dayalı bir toplum diye konuşulurdu. Ancak son istatistikî bilgiler bu imajın artık doğru olmadığını, Danimarka’da küçük bir zengin tabakanın daha da zenginleştiğini, fakir toplum tabakasının ise daha da fakirleştiğini gün yüzüne çıkardı.

Gelişmiş ülkeler Ekonomi ve Gelişme İşbirliği Örgütü OECD’nin Danimarka’ya ilişkin istatistiklerine göre, yıllık gelirleri ortalama 1,2 milyon kron olan ve toplumun üst tabakasını oluşturan insanlar ile toplumun geri kalan kısmı arasındaki uçurum, 1980’li yılların ortalarından buyana sürekli büyüdü. Yani zenginler ile fakirler arasındaki farklar arttı. Eşitlik fakirlerin aleyhine bozuldu. Zengin daha zengin, fakir de daha fakir oldu.

Verilere göre, 1985 yılında, çalışanların en yüksek gelirleri en düşük gelirlilerinkinden 2,4 katı daha fazla iken, 2009 yılında bu fark 3,9 katına yükseldi. Örnek; 1985 yılında, düşük gelirle çalışan birinin maaşı ayda 100 kr. iken, en yüksek gelir düzeyinde çalışan birinin geliri 240 kr. idi. 2009 yılında ise, aradaki bu fark arttı ve düşük gelirlinin maaşı 100 kr., yüksek gelirlinin maaşı ise 390 krona yükseldi. 1985 yılı ile 2009 yılı arasındaki yiyecek, giyecek, ulaşım ve diğer konulardaki tüm fiyat artışları, kira artışları da göz önünde tutulursa, bu dönemde fakirin daha fakir, zenginin de daha zengin olduğu, toplumda eşitliğin bozulmakta ve zengin-fakir sınıflarının oluşmakta olduğu açık olarak kendini gösteriyor.

Danimarka toplumunda eşitlik bozuluyor, sınıf farklılıkları büyüyor
Toplumsal tartışmalara görüşleriyle sık sık katılan toplum eleştirmeni yazar Lars Olsen’ 29 Ekim’de piyasaya çıkacak ’Sınıf Toplumu Danimarka’ (Det Danske Klassesamfund) adlı kitapta, Danimarka toplumunun Amerikan ve İngiliz toplumlarına benzer bir duruma gelmekte olduğunu öne sürüyor. Lars Olsen, zengin-fakir uçurumunun giderek büyümekte olduğu yorumu yaparken, ” Zengin daha zengin oluyor, fakir dünyasından ayrı kendi zengin çevresinde yaşıyor, çocukları ayrıcalıklı yüksek eğitimler alıyor” diyor.

Ancak, son 25 yıldaki bu gelişmeye rağmen, Danimarka toplumu, sınıf ve gelir farklılıkları açısından hala diğer ülkelerdeki toplumlardan çok daha eşit bir toplum olma özelliğinde. OECD’nin belirlemelerine göre, örneğin, Amerika Birlşik Devletlerinde toplumun en zengin bölümünü oluşturan nüfusun %10’u, toplumun en alt tabakasını oluşturan nüfusun %10’undan 14 katı fazla gelire sahip olurken bu fark Danimarka’da sadece 5 katı.

OECD’den Danimarka’ya artan eşitsizliğe karşı uyarı
Buna rağmen OECD iktisatçıları, Danimarka’da görülen zengin-fakir uçurumunun artmakta olmasına karşı Danimarka hükümetini uyardı. OECD, Danimarkalı politikacılara, ’biz hala dünyanın en eşit toplumlarından biriyiz’ şeklinde düşünmeleri yerine, önceden toplumumuz nasıldı, bu gün ne duruma geldi ve ne duruma gidiyor’ diye düşünmeleri tavsiyelerinde bulundu.

OECD’nin raporunun Türkiye’ye ilişkin verilerine göre, Türkiye, eşitsizliğin en büyük olduğu ülkeler sıralamasında, Meksika’dan sonra ikinci sırada yer alıyor. Ancak, 2009 yılında Türkiye halâ toplumdaki zengin-fakir uçurumunun en büyük olduğu ülkerden biri olmasına rağmen, eşitsizliğin 1985 yılına göre biraz daha azalmış olduğu da raporda belirtiliyor.